Generatie Einstein versus hofdansen

Na het overweldigende succes is ScapinoBallet ‘Pearl, De Baroksensatie’ in de reprise gegaan. Getrouw aan de ondertitel staat de dans geheel in het teken van de Barok en het leven op het hof. Tezamen met de pracht en praal waar het Barokke tijdperk om bekend staat, wekte dit mijn nieuwsgierigheid.

De voorstelling mag dan wel lovende kritieken hebben ontvangen maar ik vond het veel te eenzijdig, voorspelbaar en zocht gedurende de gehele voorstelling naar nog meer diepgang. De sfeer wordt weliswaar goed neergezet maar naar mijn mening verkiest men te vaak voor de voor de hand liggende verbeeldingen.

Enkel dankzij de kostuums waan je je aan het Franse hof van Lodewijk XIV of in het Oude Venetië met al zijn weelderige hoffeesten, etiquette, intriges en romantiek. Voorts kwam ScapinoBallet niet veel verder dan de liefde, het verlangen, de afwijzing, decadentie, verleiding etc uit te beelden met hulp van rode rozen, het gelach en geroddel van de vrouwen, zwaardgevechten omdat liefde zo pijnlijk alsof een vlijmscherp mes door het hart gaat.

Dat de dansers zich uiteindelijk van hun prachtige kostuums ontdeden en ook het decor van ijzeren hekken veranderde van koud zilver naar een warm goudkleurig decor, was ook dit weer veel te duidelijk voor het publiek. Het decor gaf op die manier blijk dat de liefde niet alleen zwaarte kent maar ook bevrijdend kan werken.

Mijn aandacht verslapte en ik kreeg moeite een neiging van ‘zap-gedrag’ te onderdrukken. Wellicht mijn mankement als kind van de 20e eeuw. Een dansstuk moet mij blijven uitdagen en vooral mijn eigen verbeelding laten spreken en dat deed ‘Pearl, De Baroksensatie’ helaas niet, ze gaf mij alle vraagstukken en antwoorden op een presenteerblaadje. Weliswaar in de Barokke stijl.

Ik hoopte nog steeds dat ik de zaal zou verlaten met louter enthousiasme. Ik ben zoekende geweest naar dit gevoel tijdens de gehele voorstelling, hopend dat ik het alsnog zou vinden, maar helaas… Wat ik voelde was eigenlijk dichterbij de teleurstelling. Of komt die teleurstelling door een generatiekloof: Generatie Einstein versus Hofdansen op Vivaldi.

Neen, ik als kind van Generatie Einstein weet klassieke muziek wel degelijk te waarderen. Ik ben wèl gegrepen door het Combattimento Consort Amsterdam. De klassieke muziek van Vivaldi klinkt prachtig. In de kleine bezetting van het authentiek spelende Combattimento Consort Amsterdam giert en schuurt de Italiaan op ongekende wijze. Hoog is echt hoog, scherp is echt scherp en de donkere tonen hebben een grote emotionele lading. In de voorstelling wordt de vocale muziek van Vivaldi – waaronder twee aria’s uit Il Giustino, een ‘dramma per musica’ uit 1724 – gezongen door de alt Helena Rasker. Deze vocale stukken ontnam mij de adem. Juist, dit was dé Baroksensatie.

Was het dan dat ik, als kind van Generatie Einstein, de klassieke dans te moeilijk vond om te ontrafelen? Integendeel. De controle over het lichaam vond ik juist bewonderenswaardig. Het is allemaal even vloeiend en waar het synchroon moet zijn, is dat het ook gewoon. Je hoeft geen kenner te zijn om te zien dat dit professionele dansers zijn.

Zoals vaker in het werk van choreograaf Ed Wubbe pakt hij stukjes klassieke dans of schijnbaar eenduidig romantische scènes en geeft daar op een onverwacht moment een schopje tegen, waardoor het beeld veranderd of gerelativeerd wordt. Die twist tussen klassiek en moderne dans geeft voortdurend verassingen op het podium. Echter had ook dit wat mij betreft uitbundiger gemogen. Het waren soepele dansovergangen die naar mijn mening juist aangezet veel meer tot hun recht zouden komen in een Barokke setting.

Uiteraard, de dans en muziek waren dus van zeer hoog niveau en daar heb ik dan ook alle lof voor, maar ik had meer verwacht. Er is geen verhaallijn in het ballet. De choreograaf stond namelijk voor ogen enkel een voorstelling te maken als zijnde in de tuin van Versailles in de 17e eeuw met ‘een gemeenschap waar mensen elkaar beloeren en intriges aan de orde van de dag zijn’.

Het ontbreken van een verhaallijn was voor mij het grote gemis. Wanneer ze mij meer in het ongewisse hadden achtergelaten dan was ze veel meer ongrijpbaar geweest en had ik decadente superlatieven uitgelaten. Immers Barok nestelt zich regelrecht op een voelbare plek in je keel en is ongrijpbaar. In dat opzicht is ‘Pearl, De Baroksensatie’ eigenlijk teleurstellend conventioneel. ScapinoBallet verstaat desondanks toch de kunst van de Barokke schoonheid en dat vind ik dan weer heel mooi.

SCAPINO BALLET ROTTERDAM
PEARL DE BAROKSENSATIE (REPRISE)
18/03/2014 THEATERS TILBURG
REGISSEUR/CHOREOGRAAF: ED WUBBE
VORMGEVER KOSTUUMS: PAMELA HOMOET
MUZIEK: COMBATTIMENTO CONSORT AMSTERDAM

Geef een reactie