De film ‘Kan door huid heen’ is een emotionele uitputtingsslag. Bijzonder ontroerend. Over de grens tussen liefde en hoop, angst en waanzin! Over wraak en over verwarring. Over woede, verloedering en boete.

Marieke is een vrolijke, zorgeloze vrouw van begin dertig, die een snel leven leidt in Amsterdam. Een geweldsdelict verandert haar leven. Ze besluit de stad te ontvluchten en koopt een afgelegen, vervallen huisje op het Zeeuwse platteland. Door opnieuw te beginnen hoopt ze de ervaringen van zich af te kunnen schudden, maar de eenzaamheid en de kou versterken haar angst en wraakgevoelens. Als de zomer komt en ze een nieuwe vriend krijgt, lijkt Marieke weer sterker te worden. Maar langzaam verliest ze de greep op haar leven.

Esther Rots: “Ik ben gefascineerd door alles waar je met je hersenen niet bij kunt”

Kan door huid heen is een psychologisch drama met lichte tonen. Rifka Lodeizen speelt de hoofdrol in het speelfilmdebuut van Esther Rots, die vele prijzen won voor haar korte films Dialoogoefening, Ik ontspruit en Speel met me.

Muziek speelt een erg belangrijke rol in de film. Zowel de sfeermuziek in heel wisselende bezettingen als de liedjes. Esther Rots heb je als regisseuse van de film daarover vooraf overlegd met Dan?

“Ik heb hem alleen gezegd dat ik geen stemmen wilde. Omdat hij zelf zingt, heeft hij besloten dat verkeerd te begrijpen. Dat ik hém niet wilde horen. Dus heeft hij toch een paar liedjes geschreven en laten inzingen door Charlie Dée en Anneke van Giersbergen, die vroeger bij The Gathering zong. Dan is heel eigengereid. Hij is ook heel slim, ziet dingen in de film die anderen niet zo snel zien. Daarom heb ik hem de volledige vrijheid gegeven en is hij helemaal los gegaan. Maar er klinkt geen noot die we niet allebei in de film willen. Dan heeft muziek opgenomen met diverse instrumenten, maar hij heeft ook geluiden uit het huis gehaald. Bijvoorbeeld touw gespannen tot het knapte en dat geluid opgenomen. IJzerdraad tussen de balken op zolder gespannen en daarop gespeeld als een snaarinstrument. Het zijn geluiden met een rafelrandje en daarom klinken ze zo authentiek.”

De muziek van de film
Dan Geesin, die in 1996 afstudeerde aan de Ateliers in Amsterdam, werkt als zelfstandig film maker, schrijver, beeldend kunstenaar en componist. Geboren in Engeland, woont sinds 1994 in Nederland. Hij is getrouwd met Esther Rots, regisseuse van de speelfilm ‘Kan door Huid heen’. Geesin verzorgde de muziek voor alle drie de films en was ook verantwoordelijk director of sound (inclusief sound design) van Kan door Huid heen.

In tegenstelling tot de eerdere korte films, was Geesin bij Kan door Huid heen – waarvan hij het scenario vooraf niet las – praktisch de hele draaiperiode van 63 dagen aanwezig op de set, of in ieder geval in de buurt – om onderzoek te doen naar seizoensgeluiden. Zo kon hij ter plekke vol passie aan de slag gaan. Als Rifka Lodeizen in de ijzige kou door de modder liep, was hij erbij en deed hetzelfde. Maar hij deed dit in een ander ritme en maakte hierbij ander geluid. Experimenteren was het toverwoord.

Aan experimenten geen gebrek op de set: een bepaald krakend geluid werd ontworpen door een touw te spannen tussen de dakpannen van het huis. Een unieke manier om op creatieve wijze een geluid te ontwerpen voor de film. Geesin geeft toe ondertussen genoeg ideeën te hebben verzameld voor twee hele nieuwe films, maar zo gaat het altijd met deze manier van werken.

Identificatie
In Kan door Huid heen moet het hoofdkarakter haar leven volledig opnieuw inrichten; iets waarmee Geesin zich goed kon identificeren. Hij was immers zelf ooit verhuisd van Londen naar Nederland en moest hier een nieuwe taal en manier van leven leren kennen. Daarom ontwikkelde hij een geprepareerde pianomelodie die door de film heen te horen is. Hoewel het vrij eenvoudige pianostukken zijn, zijn ze van een bijzondere kwaliteit die sfeerbepalend blijken voor de film. Ook werd er speciale percussie gebruikt, die Geesin beschrijft als een ‘balloon drum’ en ‘bungy chello’. Hoe hij deze instrumenten heeft ontworpen blijft helaas een geheim van de smid. Een deel van de muziek is op de set geschreven en ook weer weggevallen. Ook zijn enkele tracks (die ook op de soundtrack-cd staan) van eerdere albums afkomstig.

Scheidslijn
De laatste jaren zijn er tal van films uitgekomen waarin geen duidelijke scheidslijn meer bestaat tussen sound-design en score. Dit is ook het geval bij Kan door Huid heen. Geesin reageert hier op door te vertellen dat geluid plus muziek de soundtrack maakt. Voor hem is het niet nodig om een duidelijke scheiding aan te brengen; bepaalde muzikale stukken vloeiden voort uit het eerder gecreëerde sound design. Men zou kunnen zeggen dat het een heel natuurlijk proces betreft.

Tijdens het productieproces kreeg Geesin hulp van diverse collega’s. Zo was er Arnold de Boer, die gitaar speelde en tevens de producent van de muziek was. Harald Austbo bespeelde een bijzonder cello, die door een ontregeld systeem andere tonen produceert. Ook was er Mark Glynne, van Anthill Productions, die de laatste mixage van de film deed.

Soundtrack
Voor wie de film beviel, is de soundtrack cd een aanrader. Het is een mooie mengeling van score, sound design en enkele liedjes. Voor een tweetal muzikale voorpoefjes en het bestellen van de cd kan men terecht op de website van de componist: www.geesin.nl

Tracklist soundtrack Kan door Huid heen (Label: Atik, 2009):
1. Title Music (1:40)
2. Goats en Geiten (0:52)
3. Dust (3:21)
4. Balloon Drum (0:55)
5. Racing Demons (1:57)
6. Loride (2:20)
7. Holes (2:37)
8. Radiator (2:07)
9. Summer Time (2:23)
10. Cycling Bath (1:24)
11. Near and Far (2:27)
12. Atik (1:03)
13. Autumn (1:37)
14. When (4:43)
15. Big Bottom (1:35)
16. Popodum (1:40)
17. Opruimen (0:52)

Anneke Giersbergen: vocal on tracks 3 and 7
Charlie Dee: vocal on tracks 11 and 14
Track 6 by Otto Boy from album Down with The Upbeat with special guest Wim Noordhoek
Track 16 by The Geesin Brothers from the album Music by Post

—Special thanks to Joep de Bruin & Mark van Hillo —